آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵. این مطلب بر اساس اطلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور مورخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، برای کنکور ۱۴۰۶ نوشته شده است. بخشی از راهنمای کنکور چیست؟
در کنکور ۱۴۰۶، بیشتر نمره شما پیش از روز آزمون مشخص میشود. تراز سوابق تحصیلی، یعنی نمره استانداردشده امتحانات نهایی یازدهم و دوازدهم، ۶۰ درصد نمره کل را در رشته‌های ریاضی، تجربی و انسانی می‌سازد. در این مطلب می‌بینید هر پایه و هر درس دقیقاً چقدر وزن دارد، تراز با نمره خام چه فرقی دارد و ترمیم نمره چطور کار می‌کند. اگر دخترتان را برای سال‌های پایانی دبیرستان آماده می‌کنید یا دنبال بهترین دبیرستان دخترانه منطقه ۲۲ هستید، دانستن همین قواعد اولین قدم برنامه‌ریزی است.
خلاصه در یک نگاه
- در رشته‌های ریاضی، تجربی و انسانی: ۶۰٪ نمره کل از سوابق تحصیلی و ۴۰٪ از آزمون اختصاصی.
- سهم پایه یازدهم ۱۷٪ و پایه دوازدهم ۴۳٪ است و تأثیر هر دو قطعی است.
- هنر و زبانهای خارجی: ۳۰٪ سوابق (۱۰٪ یازدهم، ۲۰٪ دوازدهم، فقط دروس عمومی) و ۷۰٪ آزمون.
- فارسی ۳ به‌تنهایی حدود ۶٫۷٪ نمره کل کنکور را در هر سه رشته می‌سازد.
- در ترمیم نمره، آخرین نمره حساب میشود، نه بهترین.
تراز سوابق تحصیلی چیست؟
تراز سوابق تحصیلی نمره‌ای است که از نمرات امتحانات نهایی شما ساخته میشود. نمره خام هر درس با نمره بقیه کسانی که همان درس را در همان سال داده‌اند مقایسه میشود و به «نمره تراز» تبدیل میشود. بعد ترازهای همه درس‌ها با ضریب هر درس میانگین وزنی گرفته میشوند و «نمره کل سابقه تحصیلی» ساخته میشود.
طبق اطلاعیه سازمان سنجش، تراز هر درس جداگانه برای هر درس، هر نوع دیپلم و هر سال محاسبه میشود. یعنی فارسی ۳ شما فقط با فارسی ۳ هم‌سال‌های خودتان سنجیده میشود. محاسبه نمره کل را وزارت آموزش و پرورش انجام می‌دهد و به سازمان سنجش می‌فرستد.
دو نکته را از همین ابتدا بدانید:
- معدل کارنامه ملاک نیست. فقط امتحانات نهایی درسهایی که در جدول‌های پایین آمده حساب میشوند. نمره مستمر و درس‌های غیرنهایی در این محاسبه نیستند.
- فرمول دقیق تبدیل نمره به تراز منتشر نشده است. هر سایتی که با یک عدد قطعی می‌گوید «۱۹ یعنی تراز X»، در حال تخمین است. برای تراز آزمون اختصاصی، مطلب تراز کنکور چیست را ببینید.
سهم سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۶ چقدر است؟
طبق اطلاعیه سازمان سنجش در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، در گروههای علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی، ۶۰ درصد نمره کل از سوابق تحصیلی و ۴۰ درصد از آزمون اختصاصی میآید. از این ۶۰ درصد، ۱۷ درصد سهم پایه یازدهم و ۴۳ درصد سهم پایه دوازدهم است. در گروههای هنر و زبانهای خارجی، سهم سوابق ۳۰ درصد است.
| گروه آزمایشی | سوابق یازدهم | سوابق دوازدهم | آزمون اختصاصی |
|---|---|---|---|
| ریاضی و فنی، تجربی، انسانی | ۱۷٪ | ۴۳٪ | ۴۰٪ |
| هنر و زبانهای خارجی | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۷۰٪ |
یک مقایسه ساده نشان می‌دهد این اعداد چقدر مهم‌اند: سهم نمرات نهایی دوازدهم به‌تنهایی (۴۳٪) از کل سهم آزمون اختصاصی (۴۰٪) بیشتر است. یعنی امتحانات نهایی امسال، از نظر وزن، از خود روز کنکور مهم‌ترند.
تأثیر قطعی یعنی چه و چه فرقی با کنکور ۱۴۰۵ دارد؟
تأثیر قطعی یعنی نمره سوابق، هر مقداری که باشد، حتماً در نمره کل حساب میشود. تأثیر مثبت یعنی نمره سوابق فقط وقتی حساب میشود که به نفع داوطلب باشد. در کنکور ۱۴۰۶ هر دو پایه یازدهم و دوازدهم تأثیر قطعی دارند.
| موضوع | کنکور ۱۴۰۵ | کنکور ۱۴۰۶ |
|---|---|---|
| پایه یازدهم | تأثیر مثبت | تأثیر قطعی (۱۷٪) |
| پایه دوازدهم | تأثیر قطعی | تأثیر قطعی (۴۳٪) |
اگر مطلبی خواندید که می‌گوید «یازدهم فقط اثر مثبت دارد» یا «پایه دهم هم حساب میشود»، مربوط به سال‌های قبل است. طبق همین اطلاعیه، نتیجه کنکور ۱۴۰۵ برای سال ۱۴۰۶ معتبر نیست و آزمون اختصاصی سالی یک بار برگزار میشود.
کدام درس‌ها حساب میشوند و هر کدام چقدر وزن دارند؟
ضریب هر درس در تراز سوابق تحصیلی را سازمان سنجش اعلام کرده است. در هر رشته، جمع ضرایب درس‌های یازدهم و دوازدهم ۱۰۰ میشود. پس ضریب هر درس تقریباً همان درصد سهم آن درس از نمره سوابق است. اگر ضریب را در ۰٫۶ ضرب کنید، وزن آن درس در نمره کل کنکور به دست میآید. جدول‌ها از پرسهم به کم‌سهم مرتب شده‌اند.
رشته تجربی
| درس | پایه | ضریب | وزن در نمره کل |
|---|---|---|---|
| فارسی ۳ | دوازدهم | ۱۱٫۰۹ | ۶٫۷٪ |
| زیست‌شناسی ۳ | دوازدهم | ۱۰٫۶۶ | ۶٫۴٪ |
| ریاضی ۳ | دوازدهم | ۱۰٫۰۴ | ۶٫۰٪ |
| شیمی ۳ | دوازدهم | ۹٫۱۹ | ۵٫۵٪ |
| دین و زندگی ۳ | دوازدهم | ۸٫۴۷ | ۵٫۱٪ |
| فیزیک ۳ | دوازدهم | ۸٫۴۵ | ۵٫۱٪ |
| زیست‌شناسی ۲ | یازدهم | ۶٫۳۹ | ۳٫۸٪ |
| زبان خارجی ۳ | دوازدهم | ۶٫۰۵ | ۳٫۶٪ |
| فارسی ۲ | یازدهم | ۵٫۹۵ | ۳٫۶٪ |
| شیمی ۲ | یازدهم | ۵٫۲۷ | ۳٫۲٪ |
| دین و زندگی ۲ | یازدهم | ۴٫۷۸ | ۲٫۹٪ |
| عربی، زبان قرآن ۳ | دوازدهم | ۴٫۶۴ | ۲٫۸٪ |
| زبان خارجی ۲ | یازدهم | ۳٫۳۲ | ۲٫۰٪ |
| عربی، زبان قرآن ۲ | یازدهم | ۲٫۶۲ | ۱٫۶٪ |
| سلامت و بهداشت | دوازدهم | ۱٫۷۶ | ۱٫۱٪ |
| علوم اجتماعی | دوازدهم | ۱٫۳۱ | ۰٫۸٪ |
رشته ریاضی
| درس | پایه | ضریب | وزن در نمره کل |
|---|---|---|---|
| فارسی ۳ | دوازدهم | ۱۱٫۰۹ | ۶٫۷٪ |
| شیمی ۳ | دوازدهم | ۱۰٫۷۰ | ۶٫۴٪ |
| فیزیک ۳ | دوازدهم | ۹٫۲۶ | ۵٫۶٪ |
| دین و زندگی ۳ | دوازدهم | ۸٫۴۷ | ۵٫۱٪ |
| حسابان ۲ | دوازدهم | ۸٫۱۷ | ۴٫۹٪ |
| فیزیک ۲ | یازدهم | ۶٫۵۷ | ۳٫۹٪ |
| زبان خارجی ۳ | دوازدهم | ۶٫۰۵ | ۳٫۶٪ |
| فارسی ۲ | یازدهم | ۵٫۹۵ | ۳٫۶٪ |
| هندسه ۳ | دوازدهم | ۵٫۴۹ | ۳٫۳٪ |
| هندسه ۲ | یازدهم | ۵٫۱۰ | ۳٫۱٪ |
| دین و زندگی ۲ | یازدهم | ۴٫۷۸ | ۲٫۹٪ |
| ریاضیات گسسته | دوازدهم | ۴٫۷۱ | ۲٫۸٪ |
| عربی، زبان قرآن ۳ | دوازدهم | ۴٫۶۴ | ۲٫۸٪ |
| زبان خارجی ۲ | یازدهم | ۳٫۳۲ | ۲٫۰٪ |
| عربی، زبان قرآن ۲ | یازدهم | ۲٫۶۲ | ۱٫۶٪ |
| سلامت و بهداشت | دوازدهم | ۱٫۷۶ | ۱٫۱٪ |
| علوم اجتماعی | دوازدهم | ۱٫۳۱ | ۰٫۸٪ |
رشته انسانی
| درس | پایه | ضریب | وزن در نمره کل |
|---|---|---|---|
| فارسی ۳ | دوازدهم | ۱۱٫۰۹ | ۶٫۷٪ |
| علوم و فنون ادبی ۳ | دوازدهم | ۸٫۶۸ | ۵٫۲٪ |
| دین و زندگی ۳ | دوازدهم | ۸٫۴۷ | ۵٫۱٪ |
| ریاضی و آمار ۳ | دوازدهم | ۷٫۷۱ | ۴٫۶٪ |
| جغرافیا ۳ | دوازدهم | ۷٫۷۱ | ۴٫۶٪ |
| زبان خارجی ۳ | دوازدهم | ۶٫۰۵ | ۳٫۶٪ |
| فارسی ۲ | یازدهم | ۵٫۹۵ | ۳٫۶٪ |
| فلسفه ۲ | دوازدهم | ۵٫۵۵ | ۳٫۳٪ |
| تاریخ ۳ | دوازدهم | ۵٫۳۸ | ۳٫۲٪ |
| تاریخ ۲ | یازدهم | ۵٫۲۴ | ۳٫۱٪ |
| جامعه‌شناسی ۳ | دوازدهم | ۴٫۹۶ | ۳٫۰٪ |
| جامعه‌شناسی ۲ | یازدهم | ۴٫۸۲ | ۲٫۹٪ |
| دین و زندگی ۲ | یازدهم | ۴٫۷۸ | ۲٫۹٪ |
| عربی ۳ (تخصصی) | دوازدهم | ۴٫۳۰ | ۲٫۶٪ |
| عربی ۲ (تخصصی) | یازدهم | ۴٫۲۳ | ۲٫۵٪ |
| زبان خارجی ۲ | یازدهم | ۳٫۳۲ | ۲٫۰٪ |
| سلامت و بهداشت | دوازدهم | ۱٫۷۶ | ۱٫۱٪ |
منبع ضرایب: پیوست عناوین و ضرایب دروس سابقه تحصیلی ۱۴۰۶، سازمان سنجش. جدول‌ها برای دیپلم متناظر با هر رشته است. ستون «وزن در نمره کل» محاسبه ماست (ضریب × ۰٫۶). نام رسمی «دین و زندگی» در اطلاعیه «تعلیمات دینی (دینی، اخلاق و قرآن)» است.
سه نکته از این جدول‌ها:
- فارسی ۳ در هر سه رشته پرسهم‌ترین درس است. وزنش (۶٫۷٪) در رشته تجربی از زیست‌شناسی ۳ و در رشته ریاضی از شیمی ۳ هم بیشتر است. درس‌های عمومی را «درس آسان» حساب نکنید.
- دین و زندگی ۳ (۵٫۱٪) تقریباً هم‌وزن فیزیک ۳ رشته تجربی است.
- درس‌های کم‌ضریب هم صفر نیستند. در رشته‌های ریاضی و تجربی، سلامت و بهداشت و علوم اجتماعی روی هم حدود ۲٪ نمره کل را می‌سازند.
چرا نمره ۱۹ همیشه تراز بالایی نمی‌شود؟
چون تراز سوابق تحصیلی نمره شما را با بقیه دانش‌آموزانی می‌سنجد که همان درس را در همان سال داده‌اند، نه با عدد ۲۰. اگر امتحانی ساده باشد و بیشتر دانش‌آموزان ۱۹ و ۲۰ بگیرند، ۱۹ شما نزدیک میانگین است و تراز متوسطی می‌گیرد. اگر امتحانی سخت باشد و میانگین پایین بیاید، ۱۷ ممکن است تراز بهتری از آن ۱۹ داشته باشد.
نتیجه عملی این است:
- نمره را با کارنامه دیگران مقایسه نکنید. هیچ‌کس پیش از اعلام نتایج نمی‌داند هر نمره دقیقاً چه ترازی میشود.
- در امتحان‌های ساده، یک نمره کمتر گران‌تر تمام میشود. وقتی میانگین بالاست، فاصله کمی با میانگین تراز شما را پایین می‌آورد.
ترمیم نمره نهایی چطور کار می‌کند؟
طبق شیوهنامه وزارت آموزش و پرورش (به گزارش ایسنا، ۱۹ تیر ۱۴۰۵)، دانش‌آموزان دوازدهم و فارغ‌التحصیلانی که سابقه تحصیلی دارند می‌توانند نمرات نهایی را ترمیم کنند. ترمیم یعنی دوباره در امتحان نهایی همان درس‌ها شرکت کنید. قواعد اصلی:
| موضوع | ترمیم برای اولین بار | ترمیم دوباره |
|---|---|---|
| چه درسهایی؟ | یک درس یا بیشتر، به انتخاب شما | فقط با انتخاب همه درس‌های نهایی آن پایه |
| کدام نمره حساب میشود؟ | آخرین نمره تراز هر درس | نمرات همین آزمون |
| اگر غایب باشید | نمره معتبر قبلی آن درس میماند | نمره آن درس صفر حساب میشود |
مهم‌ترین نکته: در ترمیم، آخرین نمره حساب میشود، نه بهترین نمره. اگر در ترمیم نمره کمتری بگیرید، همان نمره کمتر جایگزین میشود. پس فقط وقتی ترمیم کنید که واقعاً برای آن درس آماده‌اید.
چند نکته دیگر:
- ثبت‌نام و اعلام نتیجه ترمیم الکترونیکی است و از طریق پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش (my.medu.ir) انجام میشود. برای دانش‌آموزان، درخواست را مدیر مدرسه تأیید می‌کند.
- نمره ترمیم فقط در سوابق تحصیلی کنکور حساب میشود و در کارنامه تحصیلی شما ثبت نمی‌شود.
- ترمیم هزینه دارد که برای هر درس جداگانه گرفته میشود.
- زمان دقیق ثبت‌نام و امتحان ترمیم هر سال در اطلاعیه آموزش و پرورش اعلام میشود.
پایه دهم و شرایط خاص
- پایه دهم: در ضوابط ۱۴۰۶ برای پایه دهم سهمی تعریف نشده است. ۶۰ درصد فقط بین یازدهم و دوازدهم تقسیم شده است.
- برگزیدگان المپیاد: طبق اطلاعیه سنجش، این قاعده برای شرکت‌کنندگان المپیادهای علمی مصوب است که در مرحله دوم دست‌کم ۷۰ درصد نمره آخرین پذیرفته‌شده دوره تابستان را گرفته‌اند. برای آن‌ها فقط سوابق پایه دوازدهم، با همان ۶۰ درصد، حساب میشود.
- کسانی که سابقه تحصیلی ندارند یا سابقه‌شان ناقص است: باید در امتحانات نهایی «ایجاد سابقه» شرکت کنند. در غیر این صورت، برای هر درس بدون سابقه نمره خام صفر ثبت و تراز میشود. سهم سوابق را نمی‌شود با نمره آزمون اختصاصی جبران کرد.
اگر الان دوازدهم هستید، چه کاری از دستتان برمی‌آید؟
بخشی که هنوز کاملاً در اختیار شماست، امتحانات نهایی دوازدهم است که ۴۳ درصد نمره کل را می‌سازد. برای همین، برنامه امسال باید هم‌زمان برای امتحان نهایی (تشریحی) و آزمون اختصاصی (تستی) باشد، نه فقط تست‌زنی. یک برنامه واقع‌بینانه این‌طور است:
- جدول رشته خودتان را از بالا بخوانید. هفت درس اول جدول، بسته به رشته، بین ۳۳ تا ۳۹ درصد نمره کل را می‌سازند. وقت جمع‌بندی بیشتر را به این‌ها بدهید.
- تقویم امتحانات نهایی را از اطلاعیه رسمی آموزش و پرورش ببینید و دوره‌های جمع‌بندی را چند هفته جلوتر بگذارید.
- پاسخ تشریحی را تمرین کنید. امتحان نهایی نوشتن کامل راه‌حل و تعریف‌ها را می‌خواهد. اشتباه‌های رایج را در مطلب ۵ اشتباه رایج در نوشتن پاسخ‌های تشریحی امتحانات نهایی ببینید.
- سؤال‌های نهایی سال‌های قبل را با کلید رسمی حل کنید. تحلیل امتحان‌های پارسال در سخت‌ترین امتحانات نهایی یازدهم ۱۴۰۵ آمده است.
- درباره ترمیم یازدهم با حساب‌وکتاب تصمیم بگیرید. اگر نمره یک درس پرضریب یازدهم ضعیف بوده، ترمیم را با مشاور بسنجید. یادتان باشد آخرین نمره جایگزین میشود، و وقت ترمیم از وقت آمادگی دوازدهم کم می‌کند.
- خواب و استراحت را از برنامه حذف نکنید. برنامه‌ای که فقط چند هفته دوام بیاورد، به یک سال کامل نمی‌رسد.
نکته از کلاس
[نیاز به نکته از مشاور یا معاون آموزشی دوره دوم؛ مثلاً اشتباه رایجی که دانش‌آموزان در برنامه‌ریزی امتحانات نهایی یا تصمیم به ترمیم دارند. نام و سمت واقعی. پیش از انتشار پر شود.]
اگر نمرات یازدهم خوب نبود، چه؟
نمره یازدهم ۱۷ درصد نمره کل است. ۸۳ درصد باقی‌مانده هنوز پیش روی شماست: ۴۳ درصد امتحانات نهایی دوازدهم و ۴۰ درصد آزمون اختصاصی. نمره ضعیف یازدهم یعنی امسال باید دقیق‌تر برنامه بریزید، نه اینکه فرصت از دست رفته است. ترمیم هم یک راه است، به شرط اینکه با قاعده «آخرین نمره» تصمیم بگیرید.
اگر فشار این موضوع روی خواب، تمرکز یا حال‌تان اثر گذاشته، با مشاور مدرسه حرف بزنید. برنامه‌ریزی با کمک کسی که شرایط شما را می‌شناسد، از نگرانی تنهایی خیلی کارآمدتر است.
اگر یازدهم هستید یا والد دانش‌آموز پایه پایین‌تر
اگر دانش‌آموز یازدهم هستید: ضوابط کنکور ۱۴۰۷ هنوز اعلام نشده و ممکن است با ۱۴۰۶ فرق داشته باشد. اما روند چند سال اخیر روشن است: امتحانات نهایی وزن جدی دارند و درس‌های عمومی هم کم‌وزن نیستند. نهایی‌های امسال را جدی بگیرید.
اگر والد هستید: کمک اصلی شما فراهم کردن برنامه منظم، خواب کافی و فضای آرام در فصل امتحان است، نه مقایسه نمره فرزندتان با دیگران. هر نمره را با شرایط همان امتحان بسنجید، نه با عدد ۲۰. برای نکته‌های عملی مطالعه، مطلب چگونه نمرات امتحانات نهایی می‌تواند مسیر کنکور را تغییر دهد را ببینید.
جمع‌بندی
در کنکور ۱۴۰۶، امتحانات نهایی دوازدهم سنگین‌ترین بخش نمره کل است و از آزمون اختصاصی هم وزن بیشتری دارد. ملاک، تراز سوابق تحصیلی است، نه نمره خام. درس‌های عمومی، به‌خصوص فارسی ۳ و دین و زندگی ۳، به اندازه درس‌های تخصصی وزن دارند. در ترمیم هم آخرین نمره حساب میشود. برنامه درست یعنی آمادگی هم‌زمان برای پاسخ تشریحی و تست، با اولویت درس‌های پرضریب. اگر برای برنامه‌ریزی امتحانات نهایی یا تصمیم درباره ترمیم به مشاوره نیاز دارید، اطلاعات تماس واحد دوره دوم در صفحه مدرسه غیرانتفاعی دخترانه منطقه ۲۲ آمده است.
سوالات متداول
آیا معدل کارنامه در کنکور ۱۴۰۶ حساب میشود؟
نه بهصورت مستقیم. فقط نمره امتحانات نهایی درسهایی که سازمان سنجش اعلام کرده حساب میشود؛ ابتدا به تراز تبدیل میشود و بعد با ضریب هر درس در نمره کل میآید. نمره مستمر و دروس غیرنهایی در این محاسبه نیستند.
سوابق تحصیلی در کنکور هنر و زبان چقدر اثر دارد؟
در گروههای هنر و زبانهای خارجی سهم سوابق تحصیلی ۳۰ درصد است: ۱۰ درصد پایه یازدهم و ۲۰ درصد پایه دوازدهم. در این دو گروه فقط دروس عمومی حساب میشوند و ۷۰ درصد نمره از آزمون اختصاصی میآید.
اگر در ترمیم نمره کمتری بگیرم چه میشود؟
طبق شیوهنامه آموزش و پرورش، در ترمیم برای اولین بار آخرین نمره تراز هر درس حساب میشود، حتی اگر کمتر از نمره قبلی باشد. فقط اگر در آزمون ترمیم غایب باشید، نمره قبلی میماند.
آیا با تراز دقیق می‌توان رتبه کنکور را پیش‌بینی کرد؟
نه با دقت. تراز هر درس به نمره بقیه داوطلبان همان سال بستگی دارد و فرمول کامل تبدیل منتشر نشده است. ابزارهای تخمین رتبه فقط برآورد می‌دهند.
نتیجه کنکور ۱۴۰۵ برای ۱۴۰۶ معتبر است؟
نه. طبق اطلاعیه سازمان سنجش، نتیجه آزمون اختصاصی ۱۴۰۵ برای سال ۱۴۰۶ اعتبار ندارد. آزمون اختصاصی سالی یک بار برگزار میشود و فقط برای پذیرش همان سال معتبر است.
[…] نمره همین امتحان‌ها ۱۷ درصد نمره کل کنکور ۱۴۰۶ را می‌سازد؛ ببینید هر درس یازدهم چقدر در کنکور وزن دارد. […]
[…] تأثیر هر دو قطعی است. جزئیات و ضریب همه درس‌ها در مطلب تراز سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۶ آمده […]