این راهنما برای امتحانات نوبت اول سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ نوشته شده است. تاریخ دقیق امتحانهای هر پایه را مدرسه، و برای امتحانهای نهایی، آموزش و پرورش اعلام میکند. برای همین برنامه زیر بر اساس «هفتههای مانده تا اولین امتحان» چیده شده و با هر تاریخی کار میکند.
برنامه ریزی امتحانات دی یعنی از چهار هفته مانده به اولین امتحان بدانید هر هفته چه کاری باید تمام شود و هر روز چقدر درس بخوانید، طوری که خواب و استراحت هم سر جایش بماند. در این راهنمای دبیرستان دخترانه اندیشه پارسیان، یک برنامه ۴ هفتهای آماده، جدول روزانه و نکته‌های ویژه هر پایه از هفتم تا دوازدهم را می‌بینید. اگر هم برای دخترتان دنبال بهترین دبیرستان دخترانه منطقه ۲۲ هستید، یکی از معیارهای خوب این است که مدرسه در فصل امتحان چطور به برنامهریزی دانش‌آموزان کمک میکند.
خلاصه در یک نگاه
- از ۴ هفته مانده به اولین امتحان شروع کنید. اگر دیرتر شروع کرده‌اید، بخش «اگر عقب افتادیم» را ببینید.
- هفته اول: جبران و کامل کردن جزوه؛ هفته دوم: دور اول خواندن؛ هفته سوم: دور دوم و حل سؤال؛ هفته آخر: آزمون تمرینی و مرور.
- ساعت مطالعه را با پایه تنظیم کنید. هفتمیها با ۱ تا ۲ ساعت در روزهای مدرسه شروع میکنند، نه شش ساعت.
- خواب را کم نکنید. نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند.
- خودآزمایی و مرور فاصله‌دار از بازخوانی چندباره کتاب مؤثرترند.
برنامه ریزی امتحانات دی را از کی شروع کنیم؟
بهترین زمان شروع، حدود چهار هفته قبل از اولین امتحان است. این فاصله برای جبران عقب‌ماندگی، دو دور خواندن کامل، حل نمونه سؤال و یک هفته مرور کافی است و لازم نیست شب‌ها بیدار بمانید. اگر امتحان‌ها اوایل دی شروع شود، یعنی برنامه از اوایل آذر شروع میشود.
چهار هفته عدد جادویی نیست. اگر پایه شما درسهای زیادی دارد یا از میان‌ترم عقب مانده‌اید، یک هفته زودتر شروع کنید. برای امتحانهای کوتاه‌تر کلاسی، راهنمای برنامهریزی برای امتحان میان‌ترم کافی است.
قبل از نوشتن برنامه چه چیزهایی لازم است؟
قبل از نوشتن برنامه، چهار چیز را جمع کنید. بدون این‌ها برنامه حدسی میشود و وسط راه به هم می‌ریزد.
- فهرست امتحان‌ها و تاریخ هرکدام، از اطلاعیه مدرسه.
- محدوده هر امتحان، یعنی کدام فصل‌ها و صفحه‌ها، از دبیر هر درس.
- کارنامه میان‌ترم یا نمره‌های کلاسی. درسهایی که نمره پایین‌تری داشته‌اند، وقت بیشتری می‌گیرند.
- ساعت‌های آزاد هفته، بعد از کم کردن مدرسه، رفت‌وآمد، کلاسهای دیگر و تکلیف.
در دوره دوم، بارم‌بندی هر درس را هم کنار دستتان بگذارید تا بدانید هر فصل چند نمره دارد. نمونه جدول‌ها در بارم‌بندی امتحانات پایه دهم، بارم‌بندی نهایی یازدهم و بارم‌بندی پایه دوازدهم آمده است؛ عددها را با آخرین بخشنامه رسمی یا اطلاعیه مدرسه تطبیق بدهید.
برنامه ۴ هفتهای امتحانات دی هفته به هفته چطور است؟
برنامه چهار هفتهای چهار مرحله دارد: جبران، یادگیری، تمرین و مرور. در سه هفته اول کلاس‌ها هنوز ادامه دارند، پس این برنامه کنار تکلیف‌های روزانه اجرا میشود و جای آن‌ها را نمی‌گیرد. هر هفته یک «خروجی» دارد؛ اگر به آن رسیدید، برای هفته بعد آماده‌اید.
| هفته | هدف | کارهای اصلی | آخر هفته باید… |
|---|---|---|---|
| هفته اول (۴ هفته مانده) | جبران و کامل کردن | جزوه‌های ناقص را کامل کنید، سؤال‌های مبهم را از دبیر بپرسید، هر درس را به بخش‌های کوچک تقسیم کنید و دور اول را شروع کنید. | هیچ بخشی «نخوانده» نمانده باشد. |
| هفته دوم (۳ هفته مانده) | دور اول خواندن | هر روز یک درس مفهومی و یک درس حفظی؛ خلاصهنویسی یا نقشه ذهنی هر فصل؛ حل تمرین‌های کتاب. | همه محدوده‌ها یک بار کامل خوانده شده باشد. |
| هفته سوم (۲ هفته مانده) | دور دوم و تمرین | خودآزمایی با کتاب بسته؛ حل نمونه سؤال؛ نوشتن فهرست اشتباه‌های هر درس. | برای هر درس فهرست «نقطه ضعف» داشته باشید. |
| هفته آخر | مرور و آزمون تمرینی | یک آزمون تمرینی با زمان واقعی برای درسهای اصلی؛ مرور خلاصه‌ها و فهرست اشتباه‌ها؛ خواب منظم. | فقط مرور مانده باشد، نه یادگیری مطلب تازه. |
وقتی امتحان‌ها شروع شد، روزهای بین امتحان را چطور بچینیم؟
از اولین امتحان به بعد، برنامه بر اساس فاصله بین امتحان‌ها چیده میشود. روزهای بین دو امتحان مال درس بعدی است: اول خلاصه‌ها و فهرست اشتباه‌ها را مرور کنید و روز آخر چند سؤال حل کنید. بعد از هر امتحان کمی استراحت کنید و بعد سراغ درس بعدی بروید؛ مقایسه جواب‌ها با هم‌کلاسی‌ها را بگذارید برای بعد از آخرین امتحان.
در فصل امتحان هر روز چند ساعت درس بخوانیم؟
ساعت مطالعه به پایه بستگی دارد و در روزهای مدرسه کمتر از روزهای تعطیل است. جدول زیر یک پیشنهاد واقع‌بینانه است، نه قانون؛ مهمتر از عدد، منظم بودن و تمام شدن کار هر روز است. خواب هم بخشی از برنامه است، نه چیزی که آخر شب از آن کم کنیم.
| پایه | روز مدرسه (با تکلیف) | روز تعطیل | خواب شبانه |
|---|---|---|---|
| هفتم و هشتم | ۱ تا ۲ ساعت | ۳ تا ۴ ساعت | ۹ تا ۱۰ ساعت |
| نهم | ۲ تا ۲٫۵ ساعت | ۴ تا ۵ ساعت | ۸ تا ۱۰ ساعت |
| دهم و یازدهم | ۲٫۵ تا ۳ ساعت | ۵ تا ۶ ساعت | ۸ تا ۱۰ ساعت |
| دوازدهم | ۳ تا ۴ ساعت | ۶ تا ۷ ساعت | ۸ تا ۱۰ ساعت |
یک روش ساده برای نشستن پشت میز: ۴۵ تا ۵۰ دقیقه مطالعه و ۱۰ دقیقه استراحت بدون گوشی. بعد از دو یا سه دور، یک استراحت بلندتر بگذارید. اگر تمرکز طولانی برایتان سخت است، با ۲۵ دقیقه شروع کنید و کم‌کم بیشترش کنید.
جدول برنامه ریزی امتحانات دی برای یک روز چطور است؟
جدول روزانه دو نسخه دارد: روزی که مدرسه می‌روید و روز تعطیل. نمونه زیر برای دانش‌آموز دهم و یازدهم است؛ دوره اول بلوک‌ها را کوتاه‌تر و دوازدهمیها کمی بلندتر کنند. ترتیب کارها مهم است، نه ساعت دقیق؛ آن را با برنامه کلاس و رفت‌وآمد خودتان جابه‌جا کنید.
نمونه برنامه روزی که مدرسه دارید
| زمان | کار | نکته |
|---|---|---|
| بعد از برگشت از مدرسه | ناهار و استراحت، حدود یک ساعت | چرت کوتاه اشکالی ندارد؛ طولانی نشود. |
| بلوک ۱ (۵۰ دقیقه) | تکلیف‌ها و درس همان روز | تکلیف اول، چون برای فردا لازم است. |
| استراحت ۱۰ دقیقه | حرکت، آب، هوای تازه | بدون شبکه‌های اجتماعی. |
| بلوک ۲ و ۳ (هرکدام ۵۰ دقیقه) | درسهای برنامه ۴ هفتهای: یک مفهومی، یک حفظی | درس مفهومی را اول بخوانید. |
| شام و وقت خانواده | حداقل یک ساعت | این زمان جزو برنامه است. |
| مرور کوتاه (۲۰ تا ۳۰ دقیقه) | خودآزمایی از مطالب همان روز | با کتاب بسته. |
| یک ساعت قبل از خواب | بدون صفحه نمایش، آماده شدن برای خواب | ساعت خواب هر شب ثابت باشد. |
نمونه برنامه روز تعطیل
صبح دو بلوک ۵۰ دقیقه‌ای برای درسهای سنگین، بعدازظهر دو بلوک برای درسهای حفظی و حل سؤال، و عصر یک فعالیت بیرون از خانه یا ورزش. یک نیمه‌روز در هفته را کاملاً آزاد بگذارید؛ همین استراحت باعث میشود برنامه تا آخر دوام بیاورد. اگر ساعت خوابتان به هم ریخته، راه‌های تنظیم ساعت خواب دانش‌آموزان و اثر موبایل قبل از خواب بر درس را بخوانید.
هر پایه در امتحانات دی روی چه چیزی تمرکز کند؟
اسکلت برنامه برای همه پایه‌ها یکی است، اما هر پایه یک نکته خاص دارد. این بخش را برای پایه خودتان بخوانید.
پایه هفتم و هشتم
برای هفتمیها این اولین امتحانهای نوبت در دوره اول متوسطه است. مهم‌ترین کار، یاد گرفتن خود برنامهریزی است: برنامه را با کمک والدین روی کاغذ بنویسید و هر شب کارهای انجام‌شده را تیک بزنید. درس‌ها را کوچک کنید؛ مثلاً «دو درس اول مطالعات اجتماعی» به جای «کل مطالعات». هشتمی‌ها هم همین کار را با استقلال بیشتر انجام بدهند.
پایه نهم
نمره‌های نهم در هدایت تحصیلی و انتخاب رشته اثر دارد، پس امتحانهای دی برای نهمی‌ها اهمیت بیشتری دارد. درسهایی را که برای رشته دلخواهتان مهم‌اند، مثل ریاضی و علوم، در هفته اول و دوم جلو بیندازید و برای هرکدام فهرست اشتباه‌ها بنویسید. جزئیات این اثر را در تأثیر نمرات نهم در هدایت تحصیلی ببینید.
پایه دهم
دهم اولین سال دوره دوم است و حجم و سختی درس‌ها یک‌باره بیشتر میشود. خیلی از دانش‌آموزان با همان روش دوره اول جلو می‌آیند و در دی غافلگیر می‌شوند. در درسهای مسئله‌محور، حل سؤال را جای بازخوانی بگذارید و هر روز چند مسئله حل کنید، نه فقط متن بخوانید. مقاله چرا روش مطالعه دوره اول در دهم جواب نمی‌دهد برای همین پایه نوشته شده است.
پایه یازدهم
برای یازدهمیها امتحانهای دی تمرین خوبی برای امتحانهای نهایی پایان سال است؛ نمره نهایی یازدهم در سوابق تحصیلی و کنکور اثر دارد. جواب‌ها را به سبک تشریحی امتحان نهایی بنویسید و به قواعد نوشتن پاسخ عادت کنید؛ نکته‌هایش در اشتباه‌های رایج در پاسخ‌های تشریحی امتحانات نهایی آمده است. برای اینکه بدانید کدام درس‌ها در نهایی سخت‌تر بوده‌اند، تحلیل امتحانات نهایی یازدهم ۱۴۰۵ را ببینید.
پایه دوازدهم
دوازدهمیها امتحان مدرسه و آمادگی کنکور را با هم جلو می‌برند. در این چهار هفته اولویت با محدوده امتحان است، چون همین درس‌ها در کنکور هم می‌آیند و وقتی هدر نمی‌رود. اگر طبق اطلاعیه رسمی امسال، پایه شما در دی امتحان نهایی دارد، برنامه همان درس‌ها را یک هفته زودتر شروع کنید. وزن نمره‌های نهایی در کنکور را در تراز سوابق تحصیلی و وزن امتحانات نهایی توضیح داده‌ایم.
درسهای حفظی و مفهومی را چطور کنار هم بچینیم؟
هر روز یک درس مفهومی، مثل ریاضی یا علوم، و یک درس حفظی، مثل ادبیات، عربی یا مطالعات، بخوانید. درس مفهومی را وقتی ذهنتان تازهتر است بخوانید و درس حفظی را در چند نوبت کوتاه مرور کنید. این ترکیب خستگی را کمتر میکند و مرور فاصله‌دار را خودبه‌خود وارد برنامه میکند.
- خودآزمایی: بعد از هر بخش کتاب را ببندید و بنویسید یا بگویید چه یاد گرفتید. روش کامل در تکنیک بازیابی فعال آمده است.
- مرور فاصله‌دار: هر درس را در فاصله‌های بلندتر دوباره مرور کنید؛ مثلاً یک روز، سه روز و یک هفته بعد.
- حل نمونه سؤال: در درسهای مفهومی، حل سؤال از دوباره خواندن متن مفیدتر است.
پژوهش‌ها هم همین را نشان می‌دهند. در یک مرور علمی شناخته‌شده، «خودآزمایی» و «مطالعه فاصله‌دار» بیشترین سودمندی را بین روش‌های رایج مطالعه داشتند و «بازخوانی» و «هایلایت کردن» کم‌اثر ارزیابی شدند (Dunlosky و همکاران، ۲۰۱۳). برای جزئیات بیشتر، برنامهریزی درسهای حفظی و برنامهریزی درسهای مفهومی را ببینید.
روز قبل از امتحان و شب امتحان چه کنیم؟
روز قبل از امتحان روز مرور است، نه یادگیری مطلب تازه. خلاصه‌ها و فهرست اشتباه‌ها را مرور کنید، چند سؤال حل کنید و وسایل فردا را آماده کنید. شب امتحان سر ساعت همیشگی بخوابید؛ بیدار ماندن تا صبح، به خاطر آوردن مطالب را سخت‌تر میکند.
- خلاصه‌ها و فهرست اشتباه‌ها را مرور کنید.
- ۵ تا ۱۰ سؤال از بخش‌هایی که سخت‌تر بودند حل کنید.
- خودکار، کارت و وسایل لازم را از شب قبل آماده کنید.
- صبحانه بخورید و زودتر از وقت به مدرسه برسید.
- برای بیدار ماندن نوشیدنی‌های پرکافئین مصرف نکنید.
برای تکنیک‌های مرور آخر، مرور مؤثر در شب امتحان را بخوانید.
اگر از برنامه امتحانات دی عقب افتادیم چه کنیم؟
عقب افتادن طبیعی است و دلیل رها کردن برنامه نیست. به جای اینکه کار عقب‌افتاده را روی روزهای بعد بریزید، برنامه را دوباره اولویت‌بندی کنید: اول درسهایی که زودتر امتحان دارند یا نمره بیشتری دارند، بعد بقیه. یک روز در هفته را هم خالی بگذارید تا کارهای جامانده جبران شود.
| وضعیت | چه کنیم؟ |
|---|---|
| یکی دو روز عقب هستید | از روز خالی هفته برای جبران استفاده کنید. |
| یک هفته عقب هستید | دور دوم درسهای حفظی را کوتاه کنید و فقط خلاصه و فهرست اشتباه‌ها را مرور کنید. |
| کمتر از یک هفته مانده و درسی خوانده نشده | از دبیر بپرسید کدام بخش‌ها مهم‌ترند و بخش‌های پرنمره را اول بخوانید. |
| چند روز است خسته و بی‌انگیزه‌اید | برنامه را سبک‌تر کنید و با مشاور یا معاون مدرسه حرف بزنید. |
راهنمای کامل‌تر را در اگر از برنامه درسی عقب افتادیم چه کنیم بخوانید.
اگر والد هستید، در فصل امتحان چطور کمک کنید؟
بهترین کمک والدین در فصل امتحان فراهم کردن شرایط است، نه کنترل دقیقه‌به‌دقیقه. خواب و غذای منظم، جای آرام برای درس خواندن و گفت‌وگوی بدون سرزنش، از هر نصیحتی اثر بیشتری دارد.
- برنامه را با خود دخترتان بنویسید؛ برنامه‌ای که خودش ساخته باشد، بیشتر اجرا میشود.
- هفتهای یک بار با هم برنامه را مرور کنید، نه هر شب.
- او را با خواهر، برادر یا هم‌کلاسی‌هایش مقایسه نکنید.
- اگر بی‌خوابی، بی‌اشتهایی یا نگرانی زیاد دیدید، موضوع را با مدرسه در میان بگذارید.
برای هماهنگی با مدرسه: دوره اول ۴۴۹۲۵۹۰۳ – ۴۴۹۲۵۹۰۷؛ دوره دوم ۴۴۷۵۷۶۴۶ – ۴۴۷۵۷۶۴۷ – ۴۴۷۵۷۶۴۸ – ۰۹۱۲۳۹۳۶۴۱۷ (شنبه تا پنجشنبه، ۸ صبح تا ۵ بعدازظهر).
جمع‌بندی
برنامه ریزی امتحانات دی با چهار هفته فرصت ساده میشود: هفته اول جبران، هفته دوم دور اول، هفته سوم تمرین و هفته آخر مرور. ساعت مطالعه را با پایه‌تان تنظیم کنید و خواب را از برنامه حذف نکنید. همین امروز فهرست امتحان‌ها و محدوده‌ها را از مدرسه بگیرید و جدول هفته اول را بنویسید. اگر می‌خواهید بدانید برنامهریزی و پیگیری درسی دانش‌آموزان در فصل امتحان در مدرسه چطور انجام میشود، اطلاعات تماس هر دو واحد در صفحه مدرسه غیرانتفاعی دخترانه منطقه ۲۲ آمده است.
سوالات متداول
امتحانات نوبت اول دی ۱۴۰۵ کی شروع میشود؟
تاریخ دقیق امتحانهای هر پایه را مدرسه اعلام میکند. برنامه امتحانهای نهایی را مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش و پرورش منتشر میکند. برنامه ۴ هفتهای این راهنما بر اساس فاصله تا اولین امتحان چیده شده و با هر تاریخی قابل اجراست.
اگر فقط دو هفته تا امتحان مانده باشد چه کنیم؟
هفتههای دوم و سوم برنامه را با هم ادغام کنید: هر درس را یک بار با خلاصهنویسی بخوانید و برای هر درس دستکم یک سری سؤال حل کنید. درسهایی که زودتر امتحان دارند یا نمره بیشتری دارند اول بیایند و خواب را کم نکنید.
بهتر است صبح درس بخوانیم یا شب؟
منظم بودن مطالعه از ساعت آن مهمتر است. درسهای سنگین را در ساعتهایی بگذارید که ذهنتان تازهتر است و مطالعه را طوری تمام کنید که هر شب سر ساعت ثابت بخوابید.
در فصل امتحان ورزش و کلاسهای دیگر را تعطیل کنیم؟
لازم نیست. فعالیت بدنی منظم به تمرکز و خواب بهتر کمک میکند. فقط در هفته آخر، فعالیتهای وقتگیر را کمتر کنید.
برنامه امتحانات دی برای دوره اول و دوم فرق دارد؟
اسکلت چهار هفتهای یکی است. فرق در ساعت مطالعه روزانه و نکته هر پایه است؛ مثلاً هفتمیها خود برنامهریزی را تمرین میکنند و یازدهمیها و دوازدهمیها به سبک امتحان نهایی و کنکور هم فکر میکنند.
نویسنده: [نیاز به نام و سمت واقعی؛ مثلاً مشاور تحصیلی مدرسه] — آخرین به‌روزرسانی: ۱۳ آبان ۱۴۰۵. این مطلب برای سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ به‌روز شده است.
بدون دیدگاه